Laat mij voor een keer dogmatisch zijn: iedereen moet dit boekje lezen. Ik kan daar ook enkele objectieve redenen voor geven:

• Het boekje is maar een avondje lang (40blz.)
• Een goed Nederlandstalig boek over creativiteit was weer geleden van Creativiteit Hoe? Zo!
• De auteur is Guillaume Van der Stighelen
• Dat  is de medestichter van bekroond reclamebureau Duval Guillaume en jurylid bij De Bedenkers
• Je leert dat je eigen scheppingsdrang OK is. Je hoeft niet bang te zijn of je niet te schamen.
• Het is verschenen in de reeks De Essentie van Marc Verhagen, medebedenker van de Bongo bon. Relevant dus.
• Ik was nog niet half en had al enkele keren dubbel gelegen. Zo leuk om te lezen!
• Het geeft je minstens enkele discussiepunten (voor de onze: zie onderaan)

De recensie dan:

Het eerste deel van het boek behandelt wat creativiteit eigenlijk is en hoe wij ermee omgaan. Als kind krijgen we van volgwassenen (typo die in deze context te leuk is om te laten staan) goede punten als we binnen de lijntjes kleuren. Ergens laten we onze scheppingsdrang achter. Eens je je daarvan bewust bent, kan je je creativiteit opnieuw gaan zoeken. Om je idee succesvol te realiseren heb je volgens Van der Stighelen drie dingen nodig: een goed idee, passie/gedrevenheid en bruikbaarheid. In wat volgt enkele boutades uit het boek:

“Je vindt geen ideeën, ideeën vinden jou.” Rondhangen met rare vogels noemde Tom Peters ooit het rondkijken en openstaan voor nieuwe gedachten. Te hard zoeken naar hét idee sluit je hersenen zo af dat er geen opening meer is voor nieuwe ideeën.  Laat je onderbewuste werken zoals ook al werd aangeraden door John Cleese.

“Ze zit weer in haar wereldje of hij heeft het weer”. Buitenstaanders begrijpen de passie die uit je binnenste komt vaak niet. Als je al een bepaalde reputatie hebt als creatieveling, valt het nogal mee. Maar in het begin is het een strijd die je alleen kan winnen met gedrevenheid.

“Een idee moet bruikbaar zijn voor één iemand om een kans te krijgen. Om in te slaan moet het idee bruikbaar zijn voor een hele massa“. Bruikbaar mag je best ruim interpreteren. Een gedicht dat je vrolijk maakt is ook bruikbaar. Maar de drang naar bruikbaarheid kan de creativiteit in de weg liggen. Wie per se wil een radiohit wil scoren, zal er wellicht nooit een hebben. “Als je een lied wil schrijven dat op radio gedraaid wordt, vergeet dan de radio en zing.”

“Het is niet omdat je de Kamasutra hebt gelezen dat je goddelijk bent in bed”

Het tweede deel geeft je tien oefeningen die je moet uitvoeren om de creatieveling in je wakker te maken. Ze klinken als ‘jaja, dat heb ik nog al gehoord’, maar zouden moeten klinken als ‘JA! Dat heb ik al vaak gedaan!” Want zoals Guillaume opmerkt: “Het is niet omdat je de Kamasutra hebt gelezen dat je goddelijk bent in bed”.

Een selectie uit de oefeningen: doe elke dag iets wat compleet abnormaal is voor jou; kies verkeerde vrienden – die anders in elkaar zitten dan jij; ga eens goed op je bek en leer ermee omgaan; leg je gedachten vast in een notitieboekje; doe eens iets liefs voor iemand die het niet verdient. Het boekje geeft je meer info over hoe je de oefeningen kan aanpakken en motiveerde mij ook om eraan te beginnen.

Van der Stighelen hanteert een vertelstijl alsof je met hem en een pintje aan de toog staat (voor de mannen) of met een wit wijntje op een terrasje zit (voor de vrouwen). Het geniale daaraan is dat je veel verhaaltjes vlot verder kan vertellen, zoals Van der Stighelen’s parabel van de uitvinding van het wiel. ‘Een hele stam oermensen zoekt naarstig naar de ‘killer app’ om zich sneller voort te bewegen. Onderzoek wijst uit dat langere benen de oplossing zijn. Stelten worden geboren, maar er gebeuren ongelukken mee. De stam zoekt verder om de nadelen van de stelten te ondervangen. Terwijl de hele stam serieus werkt, spelen enkele kwajongens op de heuvel met steentjes en stokjes die ze van de helling laten rollen. Het stamhoofd ziet dat. Hij kan de jongens een standje geven, maar doet dat niet. Hij bekijkt het spelletje in het licht van wat de stam zoekt en ziet ineens het licht. Twee stenen verbonden met een stokje worden wielen en as.’

En zo zie je dat aan grote ideeën vaak een collectief aspect zit (wie meer wil weten, leze ‘Group Genius‘ van Keith Sawyer of  ‘The Wisdom of Crowds‘ van James Surowiecki). Van der Stighelen geeft daarom op het einde ook een aantal tips voor creatieve organisaties: zet iemand aan het hoofd die creativiteit normaal vindt; geef positieve aandacht aan oorspronkelijke gedachten; negeer angsthazen; maar zorg voor voorzichtige mensen met de nodige autoriteit; promoot kwetsbaarheid, onvermijdelijk als je met passie werkt; verstop fouten niet, leer ermee omgaan en ze recht te zetten.

Waar blijft de seks, denken de creatievelingen nu. En het geld, opperen de ondernemers. En de fun, vragen de studenten. Wel, Guillaume Van der Stighelen verklaart de belangstelling voor creativiteit vanuit drie vaststellingen: 1. de creatieve industrie groeit sneller dan de traditionele; 2. het is plezieriger wanneer jouw werk impact heeft op het resultaat; 3. Creativiteit is als een pauwenstaart voor het andere geslacht: seks verzekerd. Dat schrijft Geoffrey Miller in zijn boek ‘The Maiting Mind‘.  Guillaume zegt het zo: “Het zal Tom Jones worst wezen: zolang de dames maar met hun onderbroeken gooien als hij zingt.”

En nu de punten waar ik even met Guillaume over van gedachten zou willen wisselen:

• Op het einde stelt Guillaume: ‘Bezin je er eerst over of je wel creatief moet zijn. Als de zaken draaien, laat ze dan draaien.’ Daarin verschillen we lichtjes van mening. Bij Flanders DC zien we nieuwe ideeën als een verzekering voor de toekomst. Je zou maar die videobandenproducent zijn en de DVD en BluRay niet zien aankomen. Op een gegeven moment zal de verandering zo snel gaan dat even overschakelen niet meer gaat.  Dan heb je best enkele goede ideeën in je bovenste schuif liggen, klaar voor lancering. En dat zou elke organisatie moeten hebben.
• In het boekje verklaart Guillaume ook dat je met creativiteitstechnieken en processen nooit tot echte oorspronkelijke gedachten zal komen, in tegenstelling tot wanneer je altijd en overal een creatieve attitude aan de dag legt. Volgens mij is het een en-en-verhaal, en niet of-of. Wij hebben de ervaring dat creatieve sessies  met cross-functionele teams hun vruchten afwerpen in organisaties. Op vlak van idee, gedrevenheid en bruikbaarheid.

Let’s discuss.

Tweet

3