Dit wordt de laatste ‘Paradox’ van het decennium. Ik hou van de gezelligheid van de eindejaarsperiode. Kerst is het tijdstip waarop we tijd hebben voor elkaar. De mens achter de functie, de persoon achter de ondernemer.

En dan komt het nieuws dat een West-Vlaamse topondernemer als Pierre Lano uit het leven is gestapt extra hard aan. Pierre was een gretige lezer van deze column, een man met passie die er zeer uitgesproken meningen op na hield en door het leven ging met een bijnaam voor iedereen die zijn pad kruiste. Zo herinner ik me die keer dat hij bijzonder kwaad was omdat hij vond dat er stond dat de textielindustrie niet genoeg vernieuwde. Dat heb ik geweten. Hij was het soort vechter voor zijn zaak en voor zijn vak waar we er te weinig van hebben in Vlaanderen. Waarom hij zijn beslissing nam, weet ik niet. Wat ik wel weet, is dat zelfdoding nog steeds een taboe is in Vlaanderen. En dat ondernemers extra kwetsbaar zijn.

In Vlaanderen plegen we bijzonder vaak zelfmoord vergeleken met de rest van Europa. Elke dag stappen er bijna drie Vlamingen uit het leven. Zelfmoord is de voornaamste doodsoorzaak bij mannen tussen de 25 en de 44 jaar. Waarom dat zo is, lijkt niemand echt goed te weten. Zijn wij Vlamingen te gesloten? Hebben we minder probleemoplossend vermogen dan onze buren in Nederland of Duitsland? Of gaan we in het algemeen minder optimistisch door het leven dan pakweg de gemiddelde Griek?

Ondernemers blinken bijna per definitie uit in probleemoplossend denken, optimisme en een flinke dosis openheid. En toch kunnen ze in een klein en druk bevolkt land lijden aan acute eenzaamheid. Niemand anders neemt elke dag grote risico’s met het familievermogen om het bedrijf te doen groeien, werknemers aan de slag te houden en welvaart te creëren. Managers van grote beursgenoteerde bedrijven spelen in essentie met het geld van banken en beleggers zonder gezicht. Entrepreneurs hebben een kleiner sociaal vangnet, kunnen niet op ouderschapsverlof rekenen en moeten zelf hun pensioen opbouwen. Zelfstandigen moeten immense onzekerheden trotseren en vaak de toorn van de samenleving incasseren. En dat kan, tussen al die mensen, verdomd eenzaam zijn.

Niet verwonderlijk dat Unizo vandaag bekendmaakte dat steeds meer ondernemers met financiële problemen hulp zoeken. De vzw Tussenstap, die radeloze en failliete bedrijfsleiders begeleidt, registreerde dit jaar al 544 hulpaanvragen, ruim 87 procent meer dan een jaar eerder. Volgens een Nederlands onderzoek pleegt één op de tien failliete ondernemers zelfmoord, maar voor België bestaan daar geen gegevens over. 67% van de ondernemers zeggen collega’s in hun directe omgeving te kennen met grote financiële problemen. Die bedreigen vaak zaak, huis en gezin.

Onze nieuwjaarsvoornemens zijn bij deze dus bekend. Het moet gedaan zijn met het sociale stigma van de gefailleerde ondernemer. Daar moeten we allemaal voor in eigen hart kijken, want stiekem hebben we nog te vaak Schadenfreude wanneer het onze buurman niet lukt. Nochtans is falen de munteenheid van creativiteit. Als we dat niet tolereren, drukken we innovatie de kop in. En dat moeten we reflecteren in onze wetgeving, die vandaag gefailleerde ondernemers nog te veel de kans ontneemt om opnieuw op te starten. Als we daarin slagen, kan economie meer zijn dan de harde strijd om kille cash. De mensen die samen iets proberen te verwezenlijken op de vrije markt en daardoor alle boten mee de hoogte in stuwen, verdienen respect.

Lorin Parys is voorzitter van Flanders DC. Hij schrijft deze column in eigen naam voor De Standaard.

Tweet

0