In een gastlezing voor de masterclass cultuurmanagement aan de Antwerp Management School had ik het gisteren over het potentieel van de creatieve industrieën in innovatie.

In een economie waarin het steeds moeilijker wordt om zich te onderscheiden op het vlak van prijs, efficiëntie of technologie wordt creativiteit een steeds belangrijkere grondstof. In het verlengde daarvan kunnen de creatieve industrieën, als broedplaats van creativiteit, een belangrijke rol spelen, niet alleen in een economische context, maar ook in maatschappelijke innovatie.

Kunstenaars en creatievelingen hebben een eigen kijk op de werkelijkheid en komen, vanuit hun artistieke zoektocht, vaak tot ongewone oplossingen of denkpistes voor bestaande problemen.

Een mooi voorbeeld daarvan is het werk van de  jonge Nederlandse kunstenares Jalila Essaidi. Dankzij de “Designers & Artists 4 Genomics Award”, een Nederlands project waarin kunst, design en life sciences samenkomen, kon ze haar artistieke reflecties rond de relativiteit van veiligheid in een interessant proefproject omzetten: wat als we onze menselijke huid konden wapenen tegen kogels?

Essaidi vertrok daarbij van de genetische experimenten van wetenschappers om geiten melk te laten produceren waarin zijdeproteïnen van spinnen in verwerkt zitten. Dankzij deze proteïnen kan een spin met een vederlichte maar uiterst sterke draad zijn web spinnen. Vederlicht en uiterst sterk: dat klinkt natuurlijk interessant voor heel wat toepassingen in onze samenleving.

Spinnen zijn echter moeilijk te kweken, maar door de proteïnen te introduceren bij geiten kon op grotere schaal zijde geproduceerd worden. Essaidi gebruikte die techniek voor een revolutionair experiment: zou, door de stoffen die de menselijke huid sterk maken te gaan combineren met dit zijde-gen, een menselijke huid kunnen ontworpen worden die zo sterk is dat ze kogels kan tegenhouden?

Haar vraagstuk zette wetenschappers aan het denken en in een proefproject kon inderdaad een stukje huid ontworpen worden dat kogels deed stoppen, zij het aan een verlaagde snelheid.

Jalila Essaidi wil met dit werk laten zien dat veiligheid een relatief begrip is: tegenover de technologische vooruitgang om de hoogste mate van menselijke bescherming te voorzien, zal ongetwijfeld een nieuwe technologie ontwikkeld worden die deze bescherming weer moet kunnen doorbreken.

Maar ondertussen opent haar artistiek vraagstuk innovatieve denkpistes rond het versterken van lichaamsdelen met transgene spinnenzijde, zoals bijvoorbeeld voor hechtingen aan het oog, kaakreparaties of kunstpezen.

Tweet

0