Enkele voorbeelden van materialen verkregen uit plantaardige rijkdommen die rechtstreeks worden aangewend: bananenboomvezels in textiel, papier en bouwmaterialen, een fiets van bamboe, isolatiemateriaal bestaande uit veren en wol.

Tal van industriëlen zijn op zoek naar materialen die passen in de context van duurzame ontwikkeling, ofwel omdat ze met dat ecologisch argument hun onderneming een “groen” imago willen geven, ofwel en vaker om het effect van hun producten op het milieu te beperken.

Het concept van materialen voor duurzame ontwikkeling heeft velerlei aspecten. In drie Technline-artikelen worden enkele recente producten voorgesteld die werden verkregen uit plantaardige hulpbronnen of uit gerecycleerde materialen. Die materialen maken het mogelijk de behoeften aan niet-hernieuwbare rijkdommen en energie te verminderen, de afvalberg te verkleinen en de CO 2 -uitstoot te verlagen.

In dit eerste deel worden voorbeelden toegelicht van materialen uit plantaardige rijkdommen die rechtstreeks worden aangewend.

Bananenboomvezels in textiel, papier en bouwmaterialen

Zodra een bananenboom vruchten heeft gedragen, moet hij worden gesnoeid zodat hij het volgende jaar weer scheuten kan krijgen. Hij produceert 250 kg afval voor 30-40 kg bananen.

In Japan worden de vezels van die plant sinds de XIIIde eeuw in textiel gebruikt op grond van hun beschikbaarheid, hun mechanische eigenschappen en hun bestandheid tegen bacteriën. Tegenwoordig worden ze geweven met synthetische vezels om te komen tot zachte weefsels zoals zijde, die bovendien ademend zijn.

De bananensoort Musa Textilis (ook abaca of manillahennep genoemd) dient traditioneel voor de vervaardiging van papier en touwwerk. In combinatie met hennep en een bindmiddel worden die vezels een materiaal dat ideaal is voor duurzame skateboardpistes (Skatelite).

Lamin-Art produceert onder druk decoratieve melamineplaten voor de binneninrichting van winkels en andere ruimten.

De Australische firma Papyrus ontwikkelde een speciaal procédé, dat weinig energie verbruikt, om pseudostam en stengels van bananenbomen om te vormen tot fineerplaten, papier of karton. Het gaat erom ze mechanisch te “pellen”, continu en zonder gebruik te maken van water of een scheikundig product. De beoogde toepassingen zijn transportverpakkingen voor fruit en groenten of de bekleding van brandwerende deuren.

Een fiets van bamboe

Bamboe, dat in Azië al sinds mensenheugenis op de meest uiteenlopende manieren wordt toegepast, is een in overvloed aanwezig materiaal dat zich zeer snel hernieuwt. Het is bovendien licht, mechanisch sterk en goedkoop.
Calfee Design (USA) kwam op het idee de buisvorm ervan aan te wenden voor de fabricage van fietsen op maat, door de buizen te selecteren op grond van de morfologie van de wielrenner.

Bamboe onderscheidt zich door een grote schokvastheid en zeer interessante trildempingseigenschappen, met name voor lange trajecten.

Het materiaal ondergaat een eenvoudige warmtebehandeling om het minder gevoelig te maken voor scheurvorming en wordt afgewerkt met een polyurethaanvernis.
De buisverbindingsstukken zijn van hennepvezels. Het kader weegt in het totaal 1.8-2.7 kg.

Veren en wol: een isolatiemateriaal

De firma Naptural ontwikkelde een warmte-isolatiemateriaal, Batiplum, bestaande uit eendenveren (70%) gewassen met behulp van een ecologisch procédé en uit schaapswol (10%). Die materialen worden gebonden door thermosmeltbare polyestervezels die de mechanische stabiliteit van het geheel verzekeren.

De geleidbaarheid van het materiaal bedraagt 0.040-0.042 W/m.K. De nuttige thermische weerstand ligt tussen 1 en 2.75 m²/K.W

De veren hebben een sterk vochtregelingsvermogen aangezien ze tot 70% van hun gewicht in water kunnen absorberen met behoud van hun isolatiekarakteristieken. Ze absorberen wat te veel is bij vochtig weer en geven dat weer af bij droog weer.

Het materiaal dempt luchtgeluid, vermindert stadslawaai en isoleert de ene ruimte van de andere en tussen twee woningen (geluidsdemping = 56 dB bij 1000Hz voor 40 mm tussen twee gipsplaten).

Het behoudt zijn origineel volume, zelfs na samendrukking, en is stabiel in de tijd, dankzij de bijzondere structuur van de veer en de wol.

Het product wordt behandeld tegen motten en zwammen. Het is klaar om te worden aangebracht, in versie “muur” en “dak”, in de vorm van rollen of panelen met een dikte van 40 à 110 mm.

Bronnen

• www.papyrusaustralia.com.au
• Octrooi WO2006029469
• www.calfeedesign.com
• www.batiplum.com
• Octrooi WO02088457

Contactpersoon : Sirris, Fabienne Windels

E-mail fabienne.windels@sirris.be
Tel. +32 (0)4 361 87 57 Fax +32 (0)4 361 87 02

Dit artikel is reeds verschenen op Agoria Online (members only) en Techniline, de portaalsite van de technologische innovatie van Sirris. Abonneer u op Techniline indien u alle artikels wenst te volgen.

Tweet

0