Vijftig visies — De creatieve sector kijkt vooruit: wat na corona?

Is de coronacrisis een gamechanger voor de creatieve sector? Flanders DC geeft het woord aan vijftig experts actief in verschillende sectoren, zoals design, mode, games, muziek, audiovisuele industrie en gedrukte media. Hoe kijken zij vooruit? Welke nieuwe businessmodellen, processen, structuren, ideeën en werkwijzen mogen of zullen volgens hen het daglicht zien?

Op deze pagina lees je de visie van Caroline Pauwels.

De coronacrisis is een ervaring die ik met geen andere kan vergelijken. Volgens mij zal die ervaring blijvend sporen nalaten in hoe we het leven en de samenleving organiseren. Vaak hoor ik het tegendeel beweren: dat ons leven na deze crisis wel snel weer in zijn gewone plooi zal vallen. Ik hoop, eerlijk gezegd, dat het niet zo zal zijn en dat we leren uit wat we samen hebben doorgemaakt.

Caroline Pauwels

Caroline Pauwels © Bas Bogaerts

Wat de crisis mij bovenal duidelijk heeft gemaakt, is dat mensen tot in hun diepste vezels sociale wezens zijn, voor wie het levensnoodzakelijk is om elkaar te ontmoeten, om elkaar aan te raken. De evenementen waar we nu zo naar uitkijken, vormen alleen de aanleiding: samen zijn, dat is waar het eigenlijk om gaat.

In een samenleving die individualiseert en waar de sociale media vooral maken dat we alleen nog contact hebben met gelijkgestemden, hebben we verhalen nodig die ons, desondanks, met elkaar kunnen verbinden, en hebben we evenementen nodig die ons samenbrengen. Ik hoop dat onze beleidsmakers die analyse ook maken.

De kunst- en cultuursector werd bijzonder zwaar getroffen door deze crisis. We kunnen ons niet veroorloven die sector teloor te laten gaan: een samenleving die haar creatieve geesten niet voedt, verwildert. Toen de Amerikaanse president Roosevelt in 1933 zijn New Deal lanceerde, een gigantisch programma van anticrisismaatregelen, voorzag hij nadrukkelijk ook grootschalige projecten die zich richtten op kunstenaars en cultuurproducenten. 

“In een samenleving die individualiseert en waar de sociale media vooral maken dat we alleen nog contact hebben met gelijkgestemden, hebben we verhalen nodig die ons, desondanks, met elkaar kunnen verbinden, en hebben we evenementen nodig die ons samenbrengen.”

Caroline Pauwels,

VUB-rector

Tienduizenden kunstenaars – schilders, tekenaars, theatermakers, decorbouwers, designers, schrijvers, fotografen, filmmakers, architecten, beeldhouwers en beoefenaars van de kunstambachten – kregen van overheidswege opdrachten. We danken er onder meer de beroemde foto’s van Dorothea Lange en Walker Evans aan, van migranten op weg naar Californië en van de armoede in het diepe Zuiden. Het ging vaak om projecten die nadrukkelijk gericht waren op de gemeenschap. Zo leerden kunstenaars mensen hoe ze hun verhaal konden vertellen of schrijven, hoe ze hun dagelijkse leven konden uitbeelden of verbeelden in foto’s, schilderijen of tekeningen, theater of muziek. 

Ik hoop dat er in de verschillende relanceplannen ruime aandacht zal zijn voor kunst en cultuur. Kunst die, ook dat leert de pandemie, misschien anders zal zijn, anders gebracht zal worden. Meer hybride: voor een beperkt publiek live in de schouwburg, via het internet connecterend met een veel bredere groep. Ik hoop op meer kunst in de openbare ruimte: zichtbaar, interagerend met het publiek, met de omgeving, met de buurt, met de stad. Kunst en cultuur die in de scholen en bedrijven wordt gebracht. 

Voorzitster van de Europese Commissie Ursula von der Leyen lanceerde vorig jaar het idee van een nieuw Europees Bauhaus. Dat idee werd weggehoond, maar het is die ambitie die we nodig hebben. Architecten, kunstenaars, studenten, wetenschappers, ingenieurs, ontwerpers en ondernemers die samen, op een creatieve en vernieuwende manier, het Europa van de toekomst vormgeven. Waarop wachten we om in Vlaanderen zelf aan de slag te gaan?


Wie is Caroline Pauwels?
Prof. dr. Caroline Pauwels is sinds 2016 rector van de Vrije Universiteit Brussel. Daarvoor was ze jarenlang directeur van het onderzoekscentrum SMIT, dat zich specialiseert in de studie van informatie- en communicatietechnologieën. Caroline Pauwels studeerde filosofie en communicatiewetenschappen en heeft tal van publicaties op het gebied van communicatie en media op haar naam staan.