Vijftig visies — De creatieve sector kijkt vooruit: wat na corona?

Is de coronacrisis een gamechanger voor de creatieve sector? Flanders DC geeft het woord aan vijftig experts actief in verschillende sectoren, zoals design, mode, games, muziek, audiovisuele industrie en gedrukte media. Hoe kijken zij vooruit? Welke nieuwe businessmodellen, processen, structuren, ideeën en werkwijzen mogen of zullen volgens hen het daglicht zien?

Op deze pagina lees je de visie van Fredo De Smet.

De impact van corona op de Vlaamse mediasector? Het hangt af hoe hard je onder de oppervlakte wilt kijken. Want laten we wel wezen, de lockdown heeft de media-industrie op het eerste gezicht geen pijn gedaan. De mediaconsumptie is tijdens de lockdown gegroeid. Op het eerste gezicht, zeg ik voorzichtig, want er schuilt een adder onder het gras. De groei bracht ook een vernauwing met zich mee. 

Fredo De Smet

Fredo De Smet © Mirjam Devriendt

Schermtijd bereikte een historisch hoogtepunt tijdens de lockdown. Burgers, van alle leeftijden, vluchtten tijdens de lockdown achter hun scherm. Gelukkig was de Vlaamse media-industrie vóór de crisis al alert en innovatief. Vanuit het thuiskantoor kwam de mediasector uit de startblokken voor een spectaculaire sprint.

Zoals in vele sectoren was COVID-19 de Chief Digital Officer. De plicht om thuis te blijven stond in schril contrast met de nood aan nieuws en entertainment. Digitaliseringsprocessen die maanden tot jaren kunnen duren, werden soms in enkele dagen tijd afgerond. Het getuigt hoe veerkrachtig en creatief de Vlaamse sector is.

Creativiteit die loont. De Vlaamse mediagroepen behaalden recordwinsten in 2020, de publieke omroep haalde een recordbereik via zijn digitale touchpoints, en ook de Vlaamse influencerscene kwam van de grond. Corona als motor voor groei. 

En hier schuilt een adder onder het gras. Want onder de oppervlakte van de mediarealiteit, groeide een tegenstroom. Een stroom van mensen die zich niet herkenden in het verhaal dat op radio, tv of in de krant werd verteld. Een deel van die tegenstroom laat zich makkelijk vertellen in hashtag #blacklivesmatter. 2020 was dan ook het jaar van George Floyd en het representatiedebat.

Een andere tegenstroom laat zich moeilijker samenvatten. Hashtags #lockdownparty, #lacambre of #controlavirus geven een vermoeden. Het gaat over mensen die het moeilijk hebben om de beperking van vrijheid door de lockdown te plaatsen. Ook voor hen waren er media in overvloed, maar niet op de platformen van de Vlaamse media.

“Onder de oppervlakte van de mediarealiteit groeide een tegenstroom van mensen die zich niet herkenden in het verhaal dat op radio, tv of in de krant werd verteld.”

Fredo De Smet,

cultuur-, media- en technologiespecialist

Er lijken wel twee werelden te ontstaan. Die van de ‘echte’ media en de sociale media. De mainstreammedia versus de complotdenkers. Ieder in zijn eigen fuik of bubbel. Het is overdrijving, maar als ik rondkijk, zie ik een medialandschap waar de polarisatie nog sterker is geworden. Een groei die, ironisch genoeg, te danken is aan het harde werk van de gevestigde media. De valkuil van meer nieuws, meer feiten was groter dan ooit.

Mijn visie voor de toekomst is een ruimte waarin de traditionele en de sociale media weer dichter bij elkaar komen. Een ruimte waarin andere identiteiten en overtuigingen naast elkaar kunnen leven. Een democratische ruimte als het ware, waarin sociale cohesie weer sexy is.

Dat vraagt een grotere mentaliteitswijziging dan je zou denken. Media maken met de burger in plaats van voor de burger. Corona luidde een radicale democratisering van technologie in. De zorgt ervoor dat iedereen evenveel producent als consument wordt.

Ook weg van het user-centered denken. Merk op dat vooral drugsdealers en technologieaanbieders het woord users gebruiken. Media zijn mensenwerk. Mensen in het meervoud. Laten we daarom werk maken van community-centered mediaplatformen. Ooit als eens uitgenodigd voor een brainstorm die de gemeenschap centraal stelde? I guess not.

En vooral een mediasector die de kleurrijke wereld met alle bubbels van vandaag beter vertolkt. Meer ruimte laat voor andersdenkenden. Minder praat over en meer doet voor inclusie. En vooral meer plaats geeft aan de niche in plaats van de mainstream.


Wie is Fredo De Smet?
Fredo De Smet is master in de kunstwetenschappen. Na meer dan een decennium als muziekproducent en curator te hebben gewerkt, legde hij zich toe op cultuur, media en technologie. Fredo De Smet is momenteel ook werkzaam als curator en adviseur, onder meer voor de VRT. In zijn boek Artificial Stupidity gaat hij op zoek naar wat het betekent om mens te blijven in een veranderende wereld.