Vijftig visies — De creatieve sector kijkt vooruit: wat na corona?

Is de coronacrisis een gamechanger voor de creatieve sector? Flanders DC geeft het woord aan vijftig experts actief in verschillende sectoren, zoals design, mode, games, muziek, audiovisuele industrie en gedrukte media. Hoe kijken zij vooruit? Welke nieuwe businessmodellen, processen, structuren, ideeën en werkwijzen mogen of zullen volgens hen het daglicht zien?

Op deze pagina lees je de intro van Pascal Cools, managing director van Flanders DC.

We denken vaak dat crisissen leiden tot een reset van de waarden bij de betrokkenen, tot een besef dat dingen misschien wel anders moeten. Ook nu lezen we vele berichten die hinten op ‘de grote verandering’ na de maandenlange lijdensweg: we zullen anders naar de wereld kijken, we zullen de dingen anders aanpakken.

Pascal Cools

Pascal Cools © Tom Suykerbuyk

Zeker in het begin van de coronacrisis zagen we hoe iedereen aan hetzelfde zeel trok. Er was heel veel solidariteit. We voelden ineens de nood om lokale ondernemers meer te helpen. Er zou meer aandacht voor de zorg moeten komen als dit allemaal achter de rug was. Het uitblijven van festivals, optredens of events maakte duidelijk hoe belangrijk die zaken zijn in ons leven. Er was en er is nog altijd die hoop dat er iets ‘goeds’ zal komen na de crisis. De visie over wat dat ‘goeds’ zal zijn, verschilt afhankelijk van met wie je praat. Voor de een ligt de hoop bij een terugkeer naar de lokale productie. Bij meer aandacht voor ‘slow business’ die zich minder laat meeslepen in de mallemolen van een steeds snellere markt. Bij meer aandacht voor de grenzen van de planeet waarop we leven, werken en handeldrijven. Voor de ander gaat het juist over de doorbraak van digitalisering en e-commerce bij bedrijven die er veel te lang mee getalmd hebben. Over technologieoptimisme dat dit soort crisissen moet vermijden in de toekomst. Of over spelers die vastgeroest waren in hun routineuze businessmodel en zich nu moeten heruitvinden. Hoe dan ook, change will come. De wereld moet en zal er beter uitzien.

Maar klopt dat? Na een aardbeving keren vele slachtoffers gewoon terug naar hun huizen om ze op exact dezelfde plaats weer op te bouwen. We roepen al eeuwen ‘nooit meer oorlog!’ na elk conflict om daarna er toch maar weer een nieuw te starten. De financiële crisis zou ervoor zorgen dat de banken helemaal anders zouden werken. Hebt u het verschil gemerkt? Hoe langer crisissen duren of achter de rug zijn, hoe moeilijker die initiële solidariteit en positieve energie aan te houden is. Er begint moeheid op te treden. Zo kan het dat we eerst elke avond applaudisseren voor de zorg om daarna ziekenhuizen ineens te verdenken van fraude met coronacijfers om extra geld in het laatje te krijgen. Voor sommigen begint het ook heel prangend te worden, een kwestie van overleven. Wie al tien maanden geen inkomsten heeft gehad, heeft weinig boodschap aan ‘anders gaan werken’. Die wil begrijpelijkerwijs zo snel mogelijk op hetzelfde niveau komen als voor de crisis. Structurele verandering kost tijd en middelen en zal moeten concurreren met de tijd en middelen voor de directe heropbouw. Welke beleidsmakers en sectorverantwoordelijken hebben de moed om voor de lange termijn te kiezen? Dat is nodig, want anders is het voorbije anderhalf jaar gewoon een stopzetting van het leven geweest, een ‘verspilling van een goede crisis’.  

“Beter ondernemerschap zorgt dat de wereld een beetje beter af is: gezonder, makkelijker, properder, slimmer, relevanter… De creatieve sector zou in dat doelgedreven ondernemerschap het voortouw kunnen en moeten nemen.”

Pascal Cools,

algemeen directeur van Flanders DC

Bij Flanders DC staan we voor meer maar vooral ook beter ondernemerschap in de creatieve sector. In een slogan vertalen we dat nogal eens naar meer return on creativity, een knipoog naar de economische term return on investment. ‘Return’ betekent voor ons niet alleen een economische opbrengst. Het gaat er ook om een doel te hebben en te bereiken. Beter ondernemerschap zorgt dat de wereld en maatschappij een beetje beter af zijn dan zonder dat ondernemerschap: gezonder, makkelijker, properder, slimmer, relevanter… De creatieve sector zou in dat doelgedreven ondernemerschap het voortouw kunnen en moeten nemen. Zelf hebben wij alvast, al vóór corona, drie uitdagingen voor de creatieve sector geïdentificeerd: 1) de sector moet meer inzetten op duurzaamheid, 2) hij moet meer een reflectie worden van de diversiteit in de maatschappij in al haar facetten en 3) hij moet, op een relevante manier, technologie omarmen om meer impact te kunnen genereren.

Omdat we niet pretenderen een glazen bol te hebben noch de wijsheid in pacht hebben, vroegen we aan verschillende stemmen van binnen en buiten de creatieve sector om hun visie te geven op ondernemen in die creatieve sector na corona. Zien zij veranderingen? Waar hopen zij op? Wat zal zeker anders zijn? Hopelijk zetten ze u aan tot nadenken. En hopelijk inspireren ze de beleidsmakers en sectorverantwoordelijken tot wat moed.