Deze week heb ik het bedenkelijk genoegen gehad om het resultaat van een reeks domme groepsbeslissingen te aanschouwen. Niet zo erg als het gebrekkig Titanic design en niet zo beroemd als de geflopte lancering van New Coke, maar in zijn eigen recht toch wel behoorlijk knudde.

Ziekenhuisinnovatie

Door omstandigheden heb ik omstandig kennis gemaakt met het nieuwste snufje ziekenhuis innovatie. Het betreft een spiksplinternieuwe kinderbedje dat je in onze ziekenhuizen aantreft. Op de website van de fabrikant wordt het aangeprezen als “kindvriendelijk, veilig en arbotechnisch optimaal“. In de praktijk is het ding zo onhandig dat het het verplegend personeel, dokters en ouders tot wanhoop drijft. Zo kan je de zijwanden van het onding in drie standen omhoog schuiven. Dat zal een onfortuinlijke doktersassistente, die in luttele seconden zelf patiënte werd, zich nog lang heugen. De zware metalen spijlers schieten namelijk ongecontroleerd de hoogte in, recht tegen dokters of verpleegsters onderkin. Ze doen dat trouwens met een decibelniveau dat makkelijk de Brusselse geluidsnormen overstijgt. Met als paradoxale resultaat dat het bed elke slapende baby wekt.

Misser van formaat

Bovendien staan de spijlers nu zo dicht tegen elkaar dat een verpleegster er niet langer haar hand kan tussensteken om een patiëntje toe te dekken of medicijn toe te dienen. Met, u raadt het al, als gevolg dat de spijlers naar beneden moeten, het geluid de hoogte in gaat en de baby wakker wordt gemaakt. Nochtans is het bed best duur want uitgerust met een motor zodat je je kleine pruts makkelijk hoger of lager kunt zoomen. Maar natuurlijk niet tot op het niveau waarop ouders naast het bed zitten of slapen. En tenslotte is het ding ook een stuk onhandiger in het manoeuvreren dan zijn voorganger. Product HLW072-002 is dus een misser van formaat.

Klanten

Het wordt helemaal eigenaardig als je bedenkt dat de producent vlot afnemers vindt voor zijn waar. Ik heb ze in ieder geval bij de dozijnen zien staan. Iemand heeft het dus verstandig gevonden om die arbotechnische pareltjes aan te schaffen. In ieder geval was dat niemand die dagelijks strijd levert met de metalen monsters.

Teamblunders

Maar de echte vraag is hoe bedrijven, met teams van medewerkers, zo’n dure blunders maken. Want hoe verloopt zo’n ontwerp vergadering dan? Is er dan niemand die zijn hand de lucht insteekt en heel hard ‘stop’ roept? Of weet iedereen in de kamer stiekem al lang dat het product dat op de tekentafel ligt een aankomende commerciële carcrash is? En durft gewoon niemand de tirannieke baas tegen te spreken? Of is iedereen die aan de flop meewerkte werkelijk dolenthousiast? En waarom werd bij de uitwerking en de aankoop niet eenvoudig de mening van verplegers en verpleegsters gevraagd? Allemaal voer voor groepspsychologie.

Slimmer met twee

Daaruit blijkt dat je met twee wel slimmer bent dan alleen, maar met vijf dommer dan met vier. Want de ideale groep zou uit 4.6 leden bestaan. Daarna neemt de effectiviteit van groepsbeslissingen gevoelig af. Bedrijven en organisaties die beslissingen in groep nemen moeten ook weten dat een groep mensen meer risico’s neemt dan een individu. Dat komt omdat de meerderheid die een standpunt moet verdedigen tegen een minderheid, meer overtuigd raakt van zijn standpunt. En dus ook extremer wordt. Tenslotte is er in een groep sprake van gedeelde verantwoordelijkheid. Individuen vinden dat ze niet kunnen worden aangesproken op een flater die in groep is beslist is. En keuren ze dus beslissingen goed, die ze alleen nooit zouden nemen.

Kortom, een groep brengt het beste en het slechtste in een mens naar boven. Bedrijven houden daar best rekening meen, de makers van de HLW072-002 incluis.

Lorin Parys is voorzitter van Flanders DC. Hij schrijft deze column in eigen naam voor De Standaard.